مرضيه محمدزاده

716

دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي )

عبد الرحمن جامى . 4 - سبك اصفهانى : ويژگيها : تمايل شديد به سادگى لفظ و شيوايى زبان ، جايگاه خاص صور خيال در شعر شاعران ، چيرگى معنى بر لفظ ، اشتمال اشعار بر بسيارى از حكم و امثال ، شيوع فن استعاره و تشبيه ، استفاده از غزل براى بيان موعظه ، عرفان ، اخلاق ، مسائل انتقادى و . . . ، نزديكى شعر به زبان محاوره . موضوعات شعر شامل حماسه‌ى تاريخى ، دينى ، مرثيه ، منقبت ، غزلسرايى ، مديحه‌سرايى ، منظومه‌هاى حكمى ، عرفانى ، هجو ، هزل ، معما و ماده تاريخ مىشود . بزرگترين شاعران اين دوره : محتشم كاشانى ، بابا فغانى شيرازى ، وحشى بافقى ، صائب تبريزى ، هاتف اصفهانى ، نظيرى نيشابورى ، طالب آملى و كليم كاشانى . 5 - دوره بازگشت ادبى ( عصر تقليد ) : از نيمه دوم قرن دوازدهم هجرى نهضتى جديد در شعر به وجود آمد و شعرايى تصميم گرفتند به شيوه شعر قدما باز گردند كه در كار خود موفق شدند و نتيجه منطقى كار آنها در قرن سيزدهم آشكار شد به طورى كه در عصر قاجار صدها تن از شاعران قصيده سرا و غزل‌پرداز ظهور كردند . بزرگترين شاعران اين دوره : نشاط اصفهانى ، فتحعلى خان صبا ، وصال شيرازى ، قاآنى ، فروغى بسطامى ، سروش اصفهانى ، محمود خان ملك الشعرا ، يغماى جندقى ، رضا قلى خان هدايت . 6 - دوره تجدد يا ادبيات عصر مشروطه : اين دوره در حقيقت ادامه همان عصر بازگشت ادبى است با اين تفاوت كه روى اصل عوامل سياسى و اجتماعى و جريانات تاريخى تحولى در شيوه‌ى شعرا ايجاد شد كه آن را تا حدى از سبك دوره‌ى بازگشت مجزا مىكند . ويژگيها : شاعر توجهى به دربار ندارد و براى مردم شعر مىگويد وى روشنگرى اجتماعى دارد و سعى مىكند مردم را با حقوق سياسى و اجتماعى خويش آشنا سازد . فرهنگ غرب در شعر شاعران اين دوره تأثيرى آشكار دارد ، شاعران هم مجد و عظمت ديرينه ايران را ياد مىكنند و هم فراموش نمىكنند كه مسلمانند ، رعايت اصول اخلاقى و موازين دينى هر چند گاهى بعضى از شاعران عفت قلم را فراموش مىكنند ، تأثيرپذيرى شعر شاعران از فرهنگ اسلامى ، اشعار ساده و روان است و شاعر از سبكهاى گوناگون پيروى مىكند و داراى اشعار انتقادى مىباشد . بزرگترين شاعران اين دوره : نسيم شمال ، ملك الشعراى بهار ، ابو القاسم عارف ، فرخى يزدى ، پروين اعتصامى ، ايرج ميرزا . 7 - سبك شعر نو : ويژگيها : عدم رعايت قافيه و عدم تساوى اجبارى طول مصرعها ، اصول كاربرد استعاره و كنايه و مجاز ، احساس مسئوليت اجتماعى كه شاعر را وادار به روشنگرى مىنمايد ، سادگى و روانى لفظ ، مخاطب اصلى شاعر مردم هستند گرچه سخنش قابل فهم همگان نيست . بزرگترين شاعران اين دوره : نيما يوشيج ، مهدى اخوان ثالث و سهراب سپهرى . 8 - سبك شعر در انقلاب اسلامى : ويژگيها : استفاده از تمامى قوالب شعرى ادوار گذشته ( كهن و نو ) ، صلابت سخن و استوارى لفظ ، غناى صناعات لفظى و